ప్రిసైడింగ్ అధికారి( PO ) విధులు –(MPTC & ZPTC ఎన్నికలు 2026) పోలింగ్ : 05.11.2026 లెక్కింపు : 07.11.2026 *బృందం:* 1 PO + 5 పోలింగ్ అధికారులు = 6 మంది

 

 *పోలింగ్* : 05.11.2026         *లెక్కింపు* : 07.11.2026

**బృందం:** 1 PO + 5 పోలింగ్ అధికారులు = 6 మంది

 

---

 

### దశ 1 – నియామక ఉత్తర్వు వచ్చాక

1. అన్ని శిక్షణ తరగతులకు తప్పనిసరిగా హాజరు (గతంలో PO గా చేసినా సరే)

2. PO హ్యాండ్‌బుక్, SEC తాజా సూచనలు చదవండి

3. బ్యాలెట్ పెట్టె తెరవడం/మూయడం, పేపర్ సీల్ – మీ చేతులతో ప్రాక్టీస్

4. మీ 5 మంది పోలింగ్ అధికారులను పరిచయం చేసుకోండి

5. పోలింగ్ కేంద్రం ఎక్కడ, ఎలా వెళ్లాలి – ముందే తెలుసుకోండి

 

### దశ 2 – ముందు రోజు

**A. సామగ్రి సేకరణ & తనిఖీ (పంపిణీ కేంద్రంలో, అనుబంధం–5)**

1. బ్యాలెట్ పెట్టెలు (2–3) – పనిచేస్తున్నాయా? లోపం ఉంటే వెంటనే మార్చుకోండి

2. బ్యాలెట్ పేపర్లు – MPTC = గులాబీ, ZPTC = తెలుపు; మీ నియోజకవర్గానివేనా? పేపర్ నంబర్ = కౌంటర్‌ఫాయిల్ నంబర్?

3. ఓటర్ల జాబితా – 1 Marked Copy (PO1కు) + 3 Working Copies; PB/EDC గుర్తులు ఉన్నాయా?

4. సిరా, 2 ఊదా స్టాంప్ ప్యాడ్లు, బాణం స్టాంపు, ప్రత్యేక గుర్తు స్టాంపు, అభ్యర్థుల నమూనా సంతకాలు

5. ⚠️ ఏ లోపమైనా అక్కడే RO కి చెప్పి సరిచేయించుకోండి

 

**B. పోలింగ్ కేంద్రం ఏర్పాటు (అనుబంధం–6)**

1. ప్రవేశం, నిష్క్రమణ వేర్వేరు (ఒకే తలుపు ఉంటే తాడు/కర్రలతో విభజించండి)

2. పురుషులు, మహిళలకు వేర్వేరు క్యూ

3. కంపార్ట్‌మెంట్ 3 వైపులా మూసి, సరిపడా వెలుతురు; ఓటు ఎవరికీ కనిపించకూడదు

4. ఏజెంట్లు ఓటరు ముఖం చూడగలగాలి – ఓటు కాదు

5. బయట నోటీసులు: పోలింగ్ ప్రాంతం, ఓటర్ల క్రమ సంఖ్యలు, Form-IX అభ్యర్థుల జాబితా

6. రాజకీయ నాయకుల ఫోటోలు/నినాదాలు తొలగించండి లేదా కప్పండి

 

### దశ 3 – పోలింగ్ రోజు ఉదయం

**A. సమయ పట్టిక**

- −60 ని.: ఏజెంట్లు రావాలి, ఏర్పాట్లు మొదలు

- −15 ని.: పెట్టె సిద్ధం మొదలు, పేపర్లు సిద్ధం పూర్తి

- సరిగ్గా సమయానికి పోలింగ్ ప్రారంభం (ఆలస్యమైనా ముగింపు సమయం మారదు)

 

**B. ఏజెంట్లు**

- Form-XII చూసి, మీ ముందు సంతకం చేయించి పాస్ ఇవ్వండి; ఒక అభ్యర్థికి ఒకేసారి ఒక్క ఏజెంట్

- ఆలస్యంగా వచ్చిన ఏజెంట్ కోసం ప్రక్రియ మళ్లీ చేయనవసరం లేదు

- సందేహం ఉంటే RO ఇచ్చిన నమూనా సంతకాలతో పోల్చండి

 

**C. ఏజెంట్ల సమక్షంలో 6 పనులు**

1. ఖాళీ పెట్టె చూపండి; పెట్టె క్రమ సంఖ్య నమోదు చేసుకోనివ్వండి

2. పేపర్ సీల్ – తెల్లని భాగంలో PO + ఏజెంట్ల సంతకాలు (అనుబంధం–8)

3. అడ్రస్ ట్యాగ్ – ఒకటి పెట్టె లోపల, ఒకటి హ్యాండిల్‌కు; బయట లేబుల్

4. Marked Copyలో PB/EDC తప్ప వేరే గుర్తులు లేవని చూపండి

5. బ్యాలెట్ కట్టల మొదటి–చివరి క్రమ సంఖ్యలు ఏజెంట్లు రాసుకోనివ్వండి

6. అనుబంధం–10 ప్రకటన పూర్తి చేసి సంతకాలు; AP PR చట్టం 1994, సెక్షన్ 217 చదివి వినిపించండి

 

**D. బ్యాలెట్ పేపర్ సిద్ధం**

1. ప్రత్యేక గుర్తు – పేపర్ వెనుక కుడి పై మూల + కౌంటర్‌ఫాయిల్ వెనుక (పైన మండల కోడ్, కింద కేంద్రం సంఖ్య)

2. PO పూర్తి సంతకం – పేపర్ వెనుక మాత్రమే

3. 🚫 కౌంటర్‌ఫాయిల్‌పై PO సంతకం చేయకూడదు

4. మొదట సుమారు 100 పేపర్లు (2 కట్టలు) సంతకం; తర్వాత అవసరం మేరకు

5. మొదటి 3–4 కట్టలు కలిపి (shuffle) ఇవ్వండి

 

### దశ 4 – పోలింగ్ సమయం

**A. ఓటరు ప్రయాణం – 5 మెట్లు** (ఒకేసారి 3–4 ఓటర్లు మాత్రమే లోపలికి)

 

| అధికారి | పని |

|---|---|

| PO1 | ఓటరు గుర్తింపు – EPIC లేదా SEC ఆమోదించిన 20 పత్రాల్లో ఒకటి; స్లిప్ గుర్తింపు కాదు; భాగం సంఖ్య, క్రమ సంఖ్య, పేరు బిగ్గరగా చదవాలి; Marked Copyలో ఎరుపు పెన్నుతో వికర్ణ గీత; మహిళ అయితే క్రమ సంఖ్య చుట్టూ వృత్తం |

| PO2 | చెరగని సిరా – ఎడమ చూపుడు వేలు, గోరు పై నుండి మొదటి కణుపు వరకు గీతలా; ముందే గుర్తు ఉందా చూడాలి; రీ-పోల్ అయితే ఎడమ మధ్య వేలు |

| PO3 | MPTC గులాబీ పేపర్ జారీ |

| PO4 | ZPTC తెలుపు పేపర్ జారీ |

| PO5 | మడత + బాణం క్రాస్ స్టాంపు; సిరా మళ్లీ చెక్; ఓటరు పెట్టెలో వేస్తున్నాడా గమనించాలి |

 

**PO3/PO4 బ్యాలెట్ జారీ విధానం:**

1. కౌంటర్‌ఫాయిల్‌పై భాగం సంఖ్య, క్రమ సంఖ్య

2. వెనుక గుర్తింపు పత్రం – EPIC అయితే "EP"; వేరే పత్రమైతే జాబితా సంఖ్య + చివరి 4 అంకెలు

3. ఓటరు సంతకం (బాల్ పెన్) లేదా బొటనవేలి ముద్ర (ఊదా ప్యాడ్)

4. లోహపు స్కేల్‌తో చింపి ఇవ్వండి; రెండు పేపర్లు అంటుకోలేదని చూడండి

 

- ⛔ సంతకం/వేలిముద్ర లేకుండా బ్యాలెట్ ఇవ్వకూడదు – నిరాకరిస్తే "Cancelled: Refused to sign" రాసి రద్దు కవర్లో, Form-XXVలో నమోదు

- 🤫 ఓటరు పేరు ఎదురుగా బ్యాలెట్ క్రమ సంఖ్య రాయకూడదు

 

**మడత & ఓటు క్రమం:** నిలువుగా → అడ్డంగా → విప్పి ఓటరుకు → అదే మడతతో పెట్టెలో. మొదట గులాబీ (MPTC) → ఓటు → పెట్టె; తర్వాత తెలుపు (ZPTC) → ఓటు → అదే పెట్టె.

 

**B. ప్రత్యేక సందర్భాలు – PO మాత్రమే**

1. **సవాల్ ఓటు** – ఏజెంట్ రూ.5 → రసీదు (అనుబంధం–12); Form-XXIలో నమోదు; సంక్షిప్త విచారణ; నిరూపిస్తే ఓటు, లేకపోతే పోలీసుకు (అనుబంధం–13)

2. **టెండర్ ఓటు** – మరొకరు ముందే ఓటు వేసి ఉంటే; Form-XXIVలో నమోదు; కట్ట చివరి నుండి పేపర్, "Tendered" అని రాసి; పెట్టెలో వేయకూడదు – వేరు కవర్లో

3. **అంధ/అశక్త ఓటరు** – 18+ సహచరుడు; Form-XXII ప్రకటన (అనుబంధం–16); Form-XXIII జాబితా

4. **చిన్నవాడిలా కనిపిస్తే** – వయసు ప్రకటన తీసుకోండి (అనుబంధం–2)

5. అన్నీ డైరీలో అప్పటికప్పుడే (అనుబంధం–19)

 

**C. కేంద్రం లోపల నియమాలు**

- ✅ రావచ్చు: పోలింగ్ అధికారులు, అభ్యర్థి/ఎన్నికల ఏజెంట్/ఒక పోలింగ్ ఏజెంట్ (ఒకేసారి ఒకరు), SEC అధీకృత వ్యక్తులు, పరిశీలకులు, మైక్రో అబ్జర్వర్లు, ఎన్నికల విధుల్లోని ఉద్యోగులు, చంకలో చిన్నపిల్ల, అంధ/అశక్త ఓటరు సహచరుడు

- 🚫 అనుమతి లేదు: పోలీసులు (PO పిలిస్తేనే), వ్యక్తిగత భద్రతా సిబ్బంది, ఏజెంట్ల మొబైల్ ఫోన్లు, ధూమపానం, లోపల ఫోటోలు, 100 మీ. లోపు పార్టీ బ్యాడ్జీలు, ఓటర్ల జాబితా బయటకు తీసుకెళ్లడం

 

**D. ముగింపు సమయం**

- క్యూ చివరి నుండి 1, 2, 3… స్లిప్పులు (నంబర్ 1 చివరి వ్యక్తికి); స్లిప్‌పై PO సంతకం; తర్వాత వచ్చినవారికి అనుమతి లేదు

- ముగింపు సమయం పెంచే అధికారం PO కి లేదు

- పెట్టె నిండితే: కదిలించి, పుషర్‌తో సర్దండి → అయినా నిండితే 2వ పెట్టె; ఒకేసారి ఒక్క పెట్టె మాత్రమే

 

### దశ 5 – పోలింగ్ ముగిశాక

**A. లెక్కలు & సీలింగ్**

1. పెట్టె రంధ్రం మూసి సీలు; ఏజెంట్లు కోరితే వారి సీలు కూడా; లేబుల్‌పై 1/3, 2/3, 3/3

2. ఓటు వేసిన పురుషులు, మహిళల సంఖ్య – డైరీలో

3. Form-XXV Part-I (బ్యాలెట్ పేపర్ లెక్క) 2 ప్రతులు + పేపర్ సీల్ లెక్క

4. ప్రతి ఏజెంట్‌కు Form-XXV ధృవీకృత ప్రతి ఇచ్చి రసీదు (అనుబంధం–10 Part-III)

5. PO డైరీ పూర్తి (చివర్లో ఒకేసారి రాయడం అభ్యంతరకరం)

 

**B. కవర్లు – రంగుతో**

- 🟫 బ్రౌన్ (సీలు వేయొద్దు, విడిగా అప్పగించాలి): బ్యాలెట్ పేపర్ లెక్క, PO ప్రకటనలు, పేపర్ సీల్ లెక్క, PO డైరీ, Visit Sheet

- 🟩 ఆకుపచ్చ – Statutory (7): Marked Copy, సంతకం చేసి వాడని పేపర్లు, ఇతర వాడని పేపర్లు, టెండర్ పేపర్లు + Form-XXIV, నియమ ఉల్లంఘనతో రద్దైనవి, ఇతర రద్దైనవి, వాడిన కౌంటర్‌ఫాయిళ్లు

- 🟨 పసుపు – Non-Statutory: Working Copies, ఏజెంట్ నియామక పత్రాలు, EDC, సవాల్ ఓట్లు, అంధ/అశక్త జాబితా, వయసు ప్రకటనలు, రసీదు పుస్తకం + నగదు, వాడని/దెబ్బతిన్న సీళ్లు

- 🟦 నీలం – సామగ్రి: హ్యాండ్‌బుక్, సిరా, స్టాంప్ ప్యాడ్లు, PO మెటల్ సీల్, బాణం స్టాంపు, ప్రత్యేక గుర్తు స్టాంపు

 

**C. రిసెప్షన్ కేంద్రంలో అప్పగింత – 11 వస్తువులు**

1. సీలు వేసిన బ్యాలెట్ పెట్టె(లు) 2. వాడని పెట్టె(లు) 3. వాడని కాన్వాస్ సంచులు 4. బ్యాలెట్ పేపర్ లెక్క కవర్ 5. పేపర్ సీల్ లెక్క కవర్ 6. PO ప్రకటనల కవర్ 7. PO డైరీ కవర్ 8. 1వ ప్యాకెట్ – Statutory 9. 2వ ప్యాకెట్ – Non-Statutory 10. 3వ ప్యాకెట్ – ఎన్నికల సామగ్రి 11. 4వ ప్యాకెట్ – మిగిలినవి

🧾 **రసీదు తప్పనిసరి!**

 

---

 

### ⚠️ ఈ 10 తప్పులు చేయకండి

1. కౌంటర్‌ఫాయిల్‌పై PO సంతకం

2. ఓటరు సంతకం/వేలిముద్ర లేకుండా బ్యాలెట్

3. జాబితాలో బ్యాలెట్ క్రమ సంఖ్య రాయడం

4. ఓటరు స్లిప్‌ను గుర్తింపుగా తీసుకోవడం

5. ప్రత్యేక గుర్తు మర్చిపోవడం

6. టెండర్ పేపర్ పెట్టెలో వేయడం

7. ఒకేసారి రెండు పెట్టెలు వాడడం

8. డైరీ చివర్లో ఒకేసారి రాయడం

9. ముగింపు తర్వాత కొత్తవారిని క్యూలో అనుమతించడం

10. బ్రౌన్ కవర్లకు సీలు వేయడం / రసీదు తీసుకోకపోవడం

 

### 📑 ఫారాలు – త్వరిత సూచిక

Form-IX అభ్యర్థుల జాబితా • Form-XII ఏజెంట్ నియామకం • Form-XXI సవాల్ ఓట్లు • Form-XXII సహచరుడి ప్రకటన • Form-XXIII అంధ/అశక్త జాబితా • Form-XXIV టెండర్ ఓట్లు • Form-XXV బ్యాలెట్ లెక్క • అనుబంధం–10 PO ప్రకటనలు • అనుబంధం–19 PO డైరీ