ఆంధ్రప్రదేశ్ పాఠశాల విద్యాశాఖ

క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ సమావేశాలు – సెప్టెంబర్ 2026

SCERT, ఆంధ్రప్రదేశ్ – అమరావతి

Rc.No.: ESE02/208/2025-SCERT
తేదీ: 17-09-2026

విషయం:

పాఠశాల విద్య – SCERT, ఆంధ్రప్రదేశ్ – సెప్టెంబర్ 2026 నెలలో ప్రాథమిక (SGTs), మాధ్యమిక పాఠశాల సహాయకులు (Non-Language) మరియు ఇతర ఉపాధ్యాయుల కోసం క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ సమావేశాల నిర్వహణ – కొన్ని సూచనలు మరియు అజెండా జారీ – సంబంధించి.

సూచనలు:

1. పాఠశాల విద్యా సంచాలకులు, ఆంధ్రప్రదేశ్, అమరావతి వారు 19-08-2026న జారీ చేసిన Rc.No.ESE02/208/2025-SCERT.
2. 31-07-2026న CSE, A.P., అమరావతి కార్యాలయంలోని కాన్ఫరెన్స్ హాల్‌లో జరిగిన సమావేశంలో DSE ఇచ్చిన సూచనలు.

ఉత్తర్వులు

రాష్ట్రంలోని అన్ని ప్రాంతీయ సంయుక్త పాఠశాల విద్యా సంచాలకులు (RJDs), జిల్లా విద్యాశాఖ అధికారులు (DEOs), అదనపు ప్రాజెక్ట్ కోఆర్డినేటర్లు – సమగ్ర శిక్ష (APCs), DIET ప్రిన్సిపాళ్లకు తెలియజేయునది ఏమనగా, సెప్టెంబర్ 2026 నెలకు సంబంధించిన క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ సమావేశాలు క్రింది తేదీలలో క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ స్థాయిలో నిర్వహించాలి.

సమావేశాలు ఉదయం 09:00 గంటల నుండి సాయంత్రం 04:00 గంటల వరకు ఎటువంటి మార్పు లేకుండా నిర్వహించాలి.

సమావేశాల ప్రధాన ఉద్దేశాలు

క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ సమావేశాల ద్వారా ఉపాధ్యాయులకు నిరంతర విద్యా సహకారం అందించాలి. ఇందులో:

• విద్యా పురోగతిని సమీక్షించడం
• విద్యార్థుల అభ్యసన లోపాలను గుర్తించడం
• అభ్యసన ఫలితాలను సమీక్షించడం
• కష్టమైన భావనలు/కాన్సెప్టులపై చర్చించడం
• కలిసి పాఠ్య ప్రణాళికలు రూపొందించడం
• డెమోన్స్ట్రేషన్ పాఠాలు నిర్వహించడం
• ఉపాధ్యాయుల హాజరును సమీక్షించడం
• విద్యార్థుల హాజరును సమీక్షించడం
• పాఠశాల వెలుపల ఉన్న పిల్లలను (Out of School Children) గుర్తించడం
• Peer Group Learning
• పాఠశాల వారీగా విద్యా కార్యాచరణ ప్రణాళికలను సిద్ధం చేయడం

వంటివి ఉంటాయి.

19-09-2026న జరిగే సమావేశానికి సంబంధించిన వివరమైన అజెండా Annexure-Iలో ఉంది. ఇందులో గణితం, భౌతిక శాస్త్రం, జీవశాస్త్రం మరియు సాంఘిక శాస్త్రం వంటి Non-Language విషయాలను బోధించే Secondary School Assistants‌కు సంబంధించిన అంశాలు ఉన్నాయి.

26-09-2026న జరిగే సమావేశానికి సంబంధించిన వివరమైన అజెండా Annexure-IIలో ఉంది. ఇందులో తెలుగు, హిందీ, ఇంగ్లీష్ మరియు ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్ బోధించే ఉపాధ్యాయులకు సంబంధించిన అంశాలు ఉన్నాయి.

---

క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ ప్రధానోపాధ్యాయులకు సూచనలు

1. క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ ప్రధానోపాధ్యాయుడు సంబంధిత ఉపాధ్యాయులందరూ 100% హాజరు మరియు చురుకైన భాగస్వామ్యాన్ని నిర్ధారించాలి.
2. కాంప్లెక్స్‌లో అవసరమైన కూర్చునే సదుపాయం, తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం, డిజిటల్ మౌలిక వసతులు మరియు ఇంటర్నెట్ కనెక్టివిటీ ఉండేలా చూడాలి.
3. Resource Persons/Facilitatorsను ముందుగానే గుర్తించి, అజెండా మరియు సెషన్ అవసరాల గురించి వారికి తెలియజేయాలి.
4. సంబంధిత విద్యా విషయాలు మరియు Resource Materialను Resource Persons/Facilitatorsకు ముందుగానే అందుబాటులో ఉంచాలి.
5. ఆమోదించబడిన అజెండా మరియు సమయపట్టిక ప్రకారం సెషన్లు నిర్వహించాలి.
6. నిర్ణయించిన Attendance Mechanism/Facial Recognition System ద్వారా ఉపాధ్యాయుల హాజరును సక్రమంగా నమోదు చేయాలి.
7. సమావేశానికి హాజరైన ఉపాధ్యాయులు తప్పనిసరిగా వెళ్లే ముందు నిర్దేశిత Feedback Formను సమర్పించాలి.
8. అవసరమైన రికార్డులను నిర్వహించి, Monitoring/Feedback సమాచారాన్ని సంబంధిత అధికారులకు సమర్పించాలి.
9. సంబంధిత DIET ప్రిన్సిపాళ్లు, MEOలు, DEOలు, APCలు మరియు ఇతర నియమిత Monitoring Officials సమావేశాల నిర్వహణను పర్యవేక్షించి అవసరమైన విద్యా సహకారం అందించాలి.
10. సమావేశాలు విద్యాపరమైన మరియు వృత్తిపరమైన పద్ధతిలో జరిగేలా చూడాలి. చర్చల ద్వారా వచ్చిన ఫలితాలను పాఠశాల స్థాయి కార్యాచరణ ప్రణాళికలుగా రూపొందించాలి.

కాంప్లెక్స్ శిక్షణల్లో చేయకూడనివి

• బదిలీలు, పదోన్నతులు మొదలైన వాటికి సంబంధించిన సన్మాన కార్యక్రమాలు నిర్వహించకూడదు.
• శాలువాలు, పూలమాలలతో సన్మానాలు చేయకూడదు.
• వ్యక్తిగత పార్టీలు, పుట్టినరోజు వేడుకలు నిర్వహించకూడదు.
• వ్యక్తిగత సందర్శనలు, Sightseeing కార్యక్రమాలు నిర్వహించకూడదు.
• వైద్య అత్యవసర పరిస్థితులు మినహా సెలవులు తీసుకోకూడదు.
• సర్వీస్ విషయాలపై చర్చలు చేయకూడదు.
• వ్యక్తిగత సిబ్బంది/Personnel విషయాలపై చర్చించకూడదు.
• యూనియన్ సమావేశాలు/చర్చలు నిర్వహించకూడదు.

పర్యవేక్షణ వ్యవస్థ

క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ సమావేశాలను సంబంధిత:

• DEO
• Dy.EO
• APC
• DIET ప్రిన్సిపాల్
• DIET Faculty
• జిల్లా సమగ్ర శిక్ష Sectoral Officers
• MEOలు
• ఇతర నియమిత అధికారులు

పర్యవేక్షిస్తారు. క్లస్టర్ స్కూల్ కాంప్లెక్స్ ప్రధానోపాధ్యాయుడు Feedback సమర్పణను నిర్ధారించాలి.

రాష్ట్రంలోని అన్ని RJDs, DEOs, APCs మరియు DIET ప్రిన్సిపాళ్లు ఈ సూచనలను సంబంధిత క్షేత్రస్థాయి అధికారులకు తెలియజేసి, ఉపాధ్యాయుల 100% హాజరు మరియు సమర్థవంతమైన భాగస్వామ్యాన్ని నిర్ధారించాలి.

ఏ విధమైన నిర్లక్ష్యాన్ని అయినా తీవ్రంగా పరిగణిస్తారు. ఈ సూచనలను ఖచ్చితంగా పాటించాలి. ఈ Proceedings అందినట్లు తప్పనిసరిగా తెలియజేయాలి.

---

ANNEXURE – I

19-09-2026 క్లస్టర్ కాంప్లెక్స్ సమావేశం

తేదీ: శనివారం, 19-09-2026
సమయం: ఉదయం 9:00 నుండి సాయంత్రం 4:00 వరకు

ప్రాథమిక తరగతులు 1–5 ఉపాధ్యాయులు మరియు Secondary Non-Language Subjects – Mathematics, Physical Science, Biological Science, Social Science ఉపాధ్యాయులకు అజెండా.

సెషన్ – 1 : ఉమ్మడి సెషన్

9:00 – 9:20 | 20 నిమిషాలు

ప్రారంభ ప్రసంగం
(CSE/SPD SS/SCERT)

9:20 – 9:30 | 10 నిమిషాలు

అజెండా అంశాల వివరణ
(Cluster HM)

9:30 – 9:40 | 10 నిమిషాలు

హాజరు మరియు ఎక్కువకాలంగా గైర్హాజరవుతున్న విద్యార్థుల ట్రాకింగ్‌పై చర్చ
(Cluster HM / Cluster Sr. School Assistant)

9:40 – 9:50 | 10 నిమిషాలు

FA-1 ఫలితాల సమీక్ష
(Cluster HM / Cluster Sr. School Assistant)

Secondary విభాగంలో SSCపై ప్రత్యేక దృష్టితో FA-1 ఫలితాల సమీక్ష ఉంటుంది.

9:50 – 10:00 | 10 నిమిషాలు

ఈ నెల వరకు సిలబస్ పూర్తయిన స్థాయిపై సమీక్ష
(Cluster HM / Cluster Sr. School Assistant లేదా Remaining HMs)

---

సెషన్ – 2

10:00 – 10:45 | 45 నిమిషాలు

ప్రాథమిక

ప్రాథమిక స్థాయికి Formative Assessment Tools
(Cluster RP)

Secondary

Secondary స్థాయికి Formative Assessment Tools
(Cluster RP)

10:45 – 11:00 | 15 నిమిషాలు

Formative Assessment Toolsపై చర్చ
అందరు పాల్గొనేవారు.

11:00 – 11:15

15 నిమిషాల విరామం

---

సెషన్ – 3

11:15 – 11:55 | 40 నిమిషాలు

1, 2 తరగతులకు బోధించే ఉపాధ్యాయులు

Gnana Prakash Online Courseను DIKSHA ద్వారా పూర్తి చేయాలి.

• Year 2 Online Course
• Gnana Prakash Year 3 Online Course

3, 4, 5 తరగతులకు బోధించే ఉపాధ్యాయులు

Guaranteed FLN (SGTs కోసం)

• Action Planపై చర్చ
• 100% Stream Schoolsపై దృష్టి
• Endline Test ఫలితాలు

(Cluster RP)

Secondary

10వ తరగతి Model Paper
(Cluster RP)

11:55 – 12:15 | 20 నిమిషాలు

PRASHAST – Pre-Screening Tool for Disability Assessment

ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న పిల్లలు (CwSN) మరియు విభిన్న అభ్యసన అవసరాలు ఉన్న విద్యార్థులను ముందుగానే గుర్తించి, Screening చేయడానికి ఉపయోగించే సాధనం.

(SAMAGRA SIKSHA, AP)

12:15 – 1:00

45 నిమిషాల భోజన విరామం

---

సెషన్ – 4

1:00 – 1:45 | 45 నిమిషాలు

ప్రాథమిక

తదుపరి నెల (అక్టోబర్) Curriculum మరియు Collaborative Lesson Planning
(Cluster RP)

Secondary

AI Samarth Teacher Capacity Building Programme పరిచయం – 10 నిమిషాలు

అక్టోబర్ నెల Curriculum మరియు AI Integrationతో Collaborative Lesson Planning – 35 నిమిషాలు.

1:45 – 2:00 | 15 నిమిషాలు

పాఠశాల విద్యాశాఖ, Leadership for Equity (LFE) సహకారంతో ఉపాధ్యాయులందరికీ క్రింది Training Needs Analysis (TNA) Surveys నిర్వహిస్తోంది:

• TNA 2025–26 – Year 4, Phase 2
• TNA 2026–27 – Year 5

రెండు Surveysను ఉపాధ్యాయులకు సులభంగా ఉండేందుకు, సమయం మరియు పాల్గొనడం సులభంగా ఉండేందుకు ఒకేసారి నిర్వహిస్తారు.

Cluster Complex HMs తమ పరిధిలోని అన్ని Primary మరియు Secondary Teachers ఈ Survey పూర్తి చేసేలా చూడాలి.

---

సెషన్ – 5

2:00 – 2:45 | 45 నిమిషాలు

ప్రాథమిక

Demonstration Lesson / Hands-on Activity

సెప్టెంబర్ నెల సిలబస్‌లోని కష్టమైన భావనలపై Demonstration Lesson / Hands-on Activity నిర్వహిస్తారు.

Secondary

సెప్టెంబర్ నెల సిలబస్‌లోని కష్టమైన భావనలపై Artificial Intelligence Integrationతో Demonstration Lesson / Hands-on Activity నిర్వహిస్తారు.
(Cluster RP)

Demonstration కోసం అంశాలు

• 5వ తరగతి – Mathematics
• 10వ తరగతి – Mathematics
• 10వ తరగతి – Physical Science
• 10వ తరగతి – Biological Science
• 10వ తరగతి – Social Sciences

2:45 – 2:50 | 5 నిమిషాలు

Peer Group Feedback

ప్రాథమిక మరియు Secondary Demonstration Lesson / Hands-on Activityపై పాల్గొన్న వారందరూ Feedback ఇవ్వాలి.

2:50 – 3:05

15 నిమిషాల విరామం

---

సెషన్ – 6

3:05 – 3:35 | 30 నిమిషాలు

PM e-VIDYA

PM eVIDYA Mobile App ద్వారా మీ అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరుచుకోండి.

ఈ App ద్వారా 45 భాషల్లో, Indian Sign Language (ISL)తో సహా, అధిక నాణ్యత గల విద్యా కంటెంట్‌ను పొందవచ్చు. పట్టణ ప్రాంతాల నుండి అత్యంత మారుమూల ప్రాంతాల వరకు ఉన్న విద్యార్థుల కోసం ఈ కంటెంట్ రూపొందించబడింది.

App Download

• Android కోసం PM eVIDYA App
• iOS (Apple) కోసం PM eVIDYA App

అలాగే Appను ఎలా Install చేయాలి, ఎలా ఉపయోగించాలి అనే విషయాలపై English మరియు Hindi Guides అందుబాటులో ఉన్నాయి.

---

సెషన్ – 7

3:35 – 3:50 | 15 నిమిషాలు

పాఠశాల వారీ కార్యాచరణ ప్రణాళిక

• పాఠశాల వారీగా Action Plan
• తదుపరి నెల (అక్టోబర్) Action Plan
• FA-2 సిలబస్‌పై చర్చ
• Feedback

3:50 – 3:55 | 5 నిమిషాలు

Assessment

Post-Test – 5 MCQs

లింక్ తరువాత షేర్ చేయబడుతుంది.

3:55 – 4:00 | 5 నిమిషాలు

ముగింపు ప్రసంగం
(Cluster HM)

---

ANNEXURE – II

26-09-2026 క్లస్టర్ కాంప్లెక్స్ సమావేశం

తేదీ: శనివారం, 26-09-2026
సమయం: ఉదయం 9:00 నుండి సాయంత్రం 4:00 వరకు

వర్తించే ఉపాధ్యాయులు

ప్రాథమిక: 1 నుండి 5 తరగతుల ఉపాధ్యాయులు

Secondary – Language Subjects:

• తెలుగు
• హిందీ
• ఇంగ్లీష్
• ఫిజికల్ ఎడ్యుకేషన్

---

సెషన్ – 1

9:00 – 9:20

ప్రారంభ ప్రసంగం
(CSE/SPD SS/SCERT)

9:20 – 9:30

అజెండా అంశాల వివరణ
(Cluster HM)

9:30 – 9:40

హాజరు మరియు ఎక్కువకాలంగా గైర్హాజరవుతున్న విద్యార్థుల ట్రాకింగ్‌పై చర్చ

9:40 – 9:50

FA-1 ఫలితాల సమీక్ష

Secondaryలో SSCపై ప్రత్యేక దృష్టితో FA-1 ఫలితాల సమీక్ష.

9:50 – 10:00

ఈ నెల వరకు సిలబస్ పూర్తయిన స్థాయిపై సమీక్ష.

---

సెషన్ – 2

10:00 – 10:45

ప్రాథమిక

Formative Assessment Tools
(Cluster RP)

Secondary

Formative Assessment Tools

Physical Education

Physical and Motor Fitness
(Cluster RP)

10:45 – 11:00

Formative Assessment Toolsపై చర్చ.

Physical Education ఉపాధ్యాయుల కోసం Physical and Motor Fitnessపై చర్చ.
(అందరు పాల్గొనేవారు)

11:00 – 11:15

15 నిమిషాల విరామం

---

సెషన్ – 3

11:15 – 11:55

Gnana Prakash Online Course

DIKSHA ద్వారా Gnana Prakash Online Course పూర్తి చేయాలి.

• Year 2 Online Course
• Gnana Prakash Year 3 Online Course

3, 4, 5 తరగతుల ఉపాధ్యాయులకు

Guaranteed FLN – SGTs కోసం

• Action Planపై చర్చ
• 100% Stream Schoolsపై దృష్టి
• Endline Test ఫలితాలు

Secondary

10వ తరగతి Model Paper
(Cluster RP)

Physical Education

Sports Training
(Cluster RP)

11:55 – 12:15

PRASHAST – Pre-Screening Tool for Disability Assessment

ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న పిల్లలు (CwSN) మరియు విభిన్న అభ్యసన అవసరాలు ఉన్న విద్యార్థులను ముందుగానే గుర్తించి Screening చేయడానికి ఉపయోగించే సాధనం.

(SAMAGRA SIKSHA, AP)

12:15 – 1:00

45 నిమిషాల భోజన విరామం

---

సెషన్ – 4

1:00 – 1:45

ప్రాథమిక

అక్టోబర్ నెల Curriculum మరియు Collaborative Lesson Planning
(Cluster RP)

Secondary

AI Samarth Teacher Capacity Building Programme పరిచయం – 10 నిమిషాలు

తదుపరి:

AI Integrationతో అక్టోబర్ నెల Curriculum మరియు Collaborative Lesson Planning – 35 నిమిషాలు.

1:45 – 2:00

Training Needs Analysis (TNA) Surveys

Leadership for Equity (LFE) సహకారంతో పాఠశాల విద్యాశాఖ ఉపాధ్యాయులందరికీ:

• TNA 2025–26 – Year 4, Phase 2
• TNA 2026–27 – Year 5

అనే Surveys నిర్వహిస్తోంది.

రెండు Surveysను ఒకేసారి నిర్వహిస్తారు.

Cluster Complex HMs తమ పరిధిలోని అన్ని Primary మరియు Secondary Teachers Survey పూర్తి చేసేలా చూడాలి.

---

సెషన్ – 5

2:00 – 2:45

ప్రాథమిక

Demonstration Lesson / Hands-on Activity

సెప్టెంబర్ నెల సిలబస్‌లోని కష్టమైన భావనలపై Demonstration Lesson / Hands-on Activity నిర్వహిస్తారు.

Secondary

సెప్టెంబర్ నెల సిలబస్‌లోని కష్టమైన భావనలపై Demonstration Lesson / Hands-on Activity నిర్వహిస్తారు.

Physical Education

Practical Class:

Volleyballలో నైపుణ్యాల Demonstration మరియు Practice
(అందరు పాల్గొనేవారు)

Demonstration కోసం అంశాలు

• 5వ తరగతి – తెలుగు
• 10వ తరగతి – Urdu/Kannada/Tamil/Oriya మరియు ఇతర Minor Media
• 10వ తరగతి – తెలుగు
• 10వ తరగతి – హిందీ
• 10వ తరగతి – ఇంగ్లీష్

2:45 – 2:50 | 5 నిమిషాలు

Peer Group Feedback

• Primary Demonstration Lesson / Hands-on Activityపై Feedback
• Secondary Demonstration Lessonపై Feedback
• Physical Education Demonstration Lessonపై Peer Group Feedback

అందరు పాల్గొనేవారు Feedback ఇవ్వాలి.

2:50 – 3:05

15 నిమిషాల విరామం

---

సెషన్ – 6

3:05 – 3:35 | 30 నిమిషాలు

PM e-VIDYA

PM eVIDYA Mobile App ద్వారా అభ్యసనాన్ని మెరుగుపరుచుకోవచ్చు.

ఈ Appలో Indian Sign Language (ISL)తో కలిపి 45 భాషల్లో అధిక నాణ్యత గల విద్యా కంటెంట్ అందుబాటులో ఉంటుంది. పట్టణ ప్రాంతాల నుంచి అత్యంత మారుమూల ప్రాంతాల వరకు విద్యార్థుల కోసం ఇది రూపొందించబడింది.

Android మరియు iOS కోసం App అందుబాటులో ఉంది. English మరియు Hindi భాషల్లో Installation/Usage Guides కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి.

---

సెషన్ – 7

3:35 – 3:50 | 15 నిమిషాలు

పాఠశాల వారీ Action Plan

• పాఠశాల వారీగా Action Plan
• తదుపరి నెల (అక్టోబర్) Action Plan
• FA-2 సిలబస్‌పై చర్చ
• Feedback

3:50 – 3:55 | 5 నిమిషాలు

Assessment – Post-Test

5 Multiple Choice Questions (MCQs) ఉంటాయి.

లింక్ తరువాత షేర్ చేయబడుతుంది.

3:55 – 4:00 | 5 నిమిషాలు

ముగింపు ప్రసంగం
(Cluster HM)

---

ముఖ్యమైన తేదీలు – సంక్షిప్తంగా

ఈ రెండు సమావేశాల్లో 100% హాజరు, అజెండా ప్రకారం శిక్షణ, TNA Survey పూర్తి చేయడం, Demonstration Lessons, PM e-VIDYA, FA-1/FA-2 సమీక్ష మరియు Post-Test వంటి అంశాలు ప్రధానంగా ఉన్నాయి.

పత్రం జారీ చేసిన అధికారి:
శ్రీ మార్తల వెంకట కృష్ణారెడ్డి
డైరెక్టర్, SCERT, ఆంధ్రప్రదేశ్.