జనన–మరణ ధృవీకరణ పత్రాల జారీ నిబంధనల్లో కీలక మార్పులు
రెండేళ్లు దాటిన నమోదులకు ఇకపై కోర్టు ఉత్తర్వులు తప్పనిసరి
===========================
జనన, మరణ ధృవీకరణ పత్రాల (Birth & Death Certificates) నమోదులో పారదర్శకతను పెంపొందించడం, నకిలీ ధృవీకరణ పత్రాల జారీని అరికట్టడం, పౌర నమోదు వ్యవస్థను మరింత విశ్వసనీయంగా తీర్చిదిద్దడం లక్ష్యంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త నిబంధనలను అమల్లోకి తీసుకొచ్చింది.
ఈ మార్పుల ప్రకారం, జననం లేదా మరణం జరిగిన తర్వాత నిర్దేశిత గడువులోపు నమోదు చేయకపోతే, ధృవీకరణ పత్రం పొందే ప్రక్రియ దశలవారీగా మరింత కఠినతరం కానుంది.
ప్రజలు తప్పనిసరిగా తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యాంశాలు
1. రెండేళ్లు దాటితే కోర్టు అనుమతి తప్పనిసరి
జననం లేదా మరణం జరిగిన తేదీ నుంచి రెండేళ్లు దాటిన తర్వాత నమోదు చేయాలంటే, ఇకపై జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఫస్ట్ క్లాస్ (Judicial Magistrate First Class – JMFC) కోర్టు ఉత్తర్వులు తప్పనిసరి.
దరఖాస్తుదారు కోర్టులో అఫిడవిట్తో పాటు అవసరమైన ఆధారాలను సమర్పించాలి. విచారణ అనంతరం మేజిస్ట్రేట్ జారీ చేసే ఉత్తర్వుల ఆధారంగానే సంబంధిత జనన–మరణ నమోదు అధికారి డిజిటల్ ధృవీకరణ పత్రాన్ని జారీ చేస్తారు.
2. కొత్త చట్టాల ప్రకారం న్యాయపరమైన ప్రక్రియ
ఇప్పటి వరకు అమలులో ఉన్న క్రిమినల్ ప్రొసీజర్ కోడ్ (CrPC), 1973 స్థానంలో అమల్లోకి వచ్చిన భారతీయ నాగరిక్ సురక్షా సంహిత (BNSS), 2023 నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఈ ప్రక్రియ కొనసాగుతుంది.
ఆలస్యమైన నమోదులకు వర్తించే నిబంధనలు
🔹 21 రోజుల లోపు: ఎలాంటి రుసుము లేకుండా సాధారణ విధానంలో నమోదు చేసుకోవచ్చు.
🔹 21 రోజుల తర్వాత నుంచి 30 రోజుల లోపు: నిర్ణీత ఆలస్య రుసుముతో నమోదు చేసుకోవచ్చు.
🔹 30 రోజుల తర్వాత నుంచి 1 సంవత్సరం లోపు: నిర్ణీత ఆలస్య రుసుముతో పాటు సంబంధిత అధికారుల అనుమతితో నమోదు చేసుకోవచ్చు.
🔹 1 సంవత్సరం నుంచి 2 సంవత్సరాల లోపు: సబ్-డివిజనల్ మేజిస్ట్రేట్ (SDM) లేదా ఎగ్జిక్యూటివ్ మేజిస్ట్రేట్ అనుమతితో నమోదు చేసుకోవచ్చు.
🔹 2 సంవత్సరాలు దాటితే: జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ ఫస్ట్ క్లాస్ (JMFC) కోర్టు ఉత్తర్వులు తప్పనిసరి.
Note:
జనన ధృవీకరణ పత్రం పిల్లల పాఠశాల ప్రవేశాలు, ఆధార్, పాస్పోర్ట్, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాల ప్రయోజనాలు, వారసత్వ హక్కులు తదితర అనేక అవసరాలకు ప్రాథమిక పత్రం. అలాగే మరణ ధృవీకరణ పత్రం కుటుంబ సభ్యుల చట్టపరమైన, ఆర్థిక, బీమా, పెన్షన్ మరియు ఆస్తి సంబంధిత వ్యవహారాల్లో అత్యంత కీలకమైన పత్రంగా ఉపయోగపడుతుంది.
అందువల్ల జననం లేదా మరణం జరిగిన వెంటనే సంబంధిత గ్రామ పంచాయతీ, గ్రామ/వార్డు సచివాలయం, మున్సిపాలిటీ లేదా నగర పాలక సంస్థ పరిధిలో నిర్ణీత గడువులో నమోదు చేయించి ధృవీకరణ పత్రాన్ని పొందాలని అధికారులు ప్రజలకు సూచిస్తున్నారు.